ଓଡ଼ିଶା କଂଗ୍ରେସ ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୁରୁତର ସାଂଗଠନିକ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ଦେଇଯାଉଛି ଏବଂ ପ୍ରଦେଶ କଂଗ୍ରେସ ସଭାପତି ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ଲଗାତାର ପ୍ରଶ୍ନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି। ଦଳ ଭିତରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଅସନ୍ତୋଷର ଆଭାସ ଏହି କଥାରୁ ମିଳୁଛି ଯେ, ଗତ କିଛି ମାସ ଧରି ଅନେକ ବରିଷ୍ଠ ନେତା, ବିଧାୟକ ଏବଂ କର୍ମୀ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବେ ନେତୃତ୍ୱର କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ରାଜନୈତିକ ମହଳରେ ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି ଯେ ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସଙ୍କ ରଣନୀତି ଓ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦଳକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବିଭାଜନକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇଛି। ସମାଲୋଚକମାନଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି, ଦଳୀୟ କର୍ମୀଙ୍କ ଭାବନା ଏବଂ ଜନାଧାରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ନେତୃତ୍ୱ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣରେ ଅଧିକ ବ୍ୟସ୍ତ ରହିଛି।
ପୂର୍ବତନ ବିଧାୟକ ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ କଂଗ୍ରେସ ହାଇକମାଣ୍ଡଙ୍କୁ ଲେଖିଥିବା ଚିଠିରେ ଓଡ଼ିଶା କଂଗ୍ରେସରେ “ନେତୃତ୍ୱ ସଙ୍କଟ” ଥିବା କଥା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର କର୍ମୀମାନେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ, ନିରାଶ ଏବଂ ଦିଗହୀନ ହୋଇପଡ଼ିଛନ୍ତି, ଫଳରେ ଦଳ ଲଗାତାର ନିଜର ଜନାଧାର ହରାଉଛି। ମୋକିମ ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇ କହିଥିଲେ ଯେ କଂଗ୍ରେସକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରିବା ପାଇଁ ବଡ଼ ଧରଣର ସାଂଗଠନିକ ସଂସ୍କାର ଆବଶ୍ୟକ।
ଅସନ୍ତୋଷ କେବଳ ବରିଷ୍ଠ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିନଥିଲା। ବାରବାଟୀ-କଟକ ବିଧାୟିକା ସୋଫିଆ ଫିର୍ଦୌସ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ କଂଗ୍ରେସ ନେତୃତ୍ୱର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ଅସମ୍ମତି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଯେ ବିଜେଡି ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ସହ କୌଣସି ପରାମର୍ଶ କରାଯାଇନଥିଲା। ତାଙ୍କ ମତରେ, ଦଳୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ମତାମତକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇନଥିଲା, ଯାହା ଦଳ ଭିତରେ ଅସନ୍ତୋଷକୁ ବଢ଼ାଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ସହ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଧାୟକଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହୋଇଥିବା ଶୃଙ୍ଖଳାଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏହି ବିବାଦକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର କରିଥିଲା।
ସାଣଖେମୁଣ୍ଡି ବିଧାୟକ ରମେଶ ଜେନା ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ମୁଖର ସମାଲୋଚକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ। ସେ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଯେ ଦଳରେ ନିଷ୍ପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଏକତରଫା ଭାବେ ନିଆଯାଉଛି ଏବଂ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର ନେତାମାନଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସରେ ନିଆଯାଉନାହିଁ। ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀ ଉପରେ ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ଟିପ୍ପଣୀ ସମ୍ପର୍କିତ ଖବର ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା, ଯାହା ଦଳ ଭିତରେ ନେତୃତ୍ୱକୁ ନେଇ ଗଭୀର ମତଭେଦ ଥିବାର ସୂଚନା ଦେଇଥିଲା।
ସେହିପରି ମୋହନା ବିଧାୟକ ଦଶରଥୀ ଗମାଙ୍ଗୋ ମଧ୍ୟ ସାଂଗଠନିକ ବିବାଦର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁରେ ଥିଲେ। ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଅନୁପସ୍ଥିତି ଏବଂ ପରେ ତାଙ୍କୁ କାରଣ ଦର୍ଶାଅ ନୋଟିସ ଜାରି କରାଯିବା ଦଳ ଭିତରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଅବିଶ୍ୱାସକୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଥିଲା। ସମାଲୋଚକମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଯଦି ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକମାନେ ନେତୃତ୍ୱ ସହ ନିରନ୍ତର ଅସହଜ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ଦଳୀୟ ଏକତା ଉପରେ ଗୁରୁତର ପ୍ରଶ୍ନଚିହ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।
ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଥର ଦଳ ଭିତରେ “ବିଭୀଷଣ” ଏବଂ “ସାବୋଟାଜ” ଥିବା କଥା କହିଛନ୍ତି। ନୂଆପଡ଼ା ଉପନିର୍ବାଚନରେ ପରାଜୟ ପରେ ସେ ସଙ୍କେତ ଦେଇଥିଲେ ଯେ କଂଗ୍ରେସର କିଛି ନେତା ଦଳ ବିରୋଧରେ କାମ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବିରୋଧୀ ଗୋଷ୍ଠୀର ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି, ଯଦି ଦଳ ଭିତରେ ଏତେ ବ୍ୟାପକ ଅସନ୍ତୋଷ ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀକନ୍ଦଳ ରହିଛି, ତେବେ ତାହାର ଦାୟିତ୍ୱ କେବଳ କର୍ମୀ କିମ୍ବା ନେତାଙ୍କ ଉପରେ ନ ଦେଇ ନେତୃତ୍ୱକୁ ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।
ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଓଡ଼ିଶାରେ କଂଗ୍ରେସର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ବିଜେପି କିମ୍ବା ବିଜେଡି ନୁହେଁ, ବରଂ ଦଳ ଭିତରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଅବିଶ୍ୱାସ। ନୂତନ ପ୍ରଭାରୀଙ୍କ ସ୍ୱାଗତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ କମ୍ ଉପସ୍ଥିତି, ବରିଷ୍ଠ ନେତାଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷ, ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ଖୋଲା ଅସମ୍ମତି ଏବଂ ଶୃଙ୍ଖଳାଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ଧାରା ଏହି ଧାରଣାକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିଛି ଯେ ଦଳ ଭିତରେ ସଂଳାପ ଏବଂ ସମନ୍ୱୟର ଅଭାବ ରହିଛି।
ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେଉଛି ବିରୋଧୀ ଦଳ ସହ ଲଢ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଜ ଦଳକୁ ଏକଜୁଟ ରଖିବା। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦଳୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ବିଧାୟକ, ବରିଷ୍ଠ ନେତା ଏବଂ କର୍ମୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱାସ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରିପାରିବ ନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଶା କଂଗ୍ରେସର ପୁନରୁତ୍ଥାନର ସ୍ୱପ୍ନ ଅଧୂରା ରହିବ। ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତି ସୂଚାଉଛି ଯେ ସାଂଗଠନିକ ସଙ୍କଟ କେବଳ ନିର୍ବାଚନୀ ପରାଜୟର ପରିଣାମ ନୁହେଁ, ବରଂ ନେତୃତ୍ୱ, ରଣନୀତି ଏବଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସଂଳାପକୁ ନେଇ ଗଭୀର ମତଭେଦର ପ୍ରତିଫଳନ ଅଟେ।
